Is liefde verslavend?

Van een fijne collega kreeg ik een artikel van de New York Times over liefdesverslaving.  Ik wil jullie graag even meenemen in dit interessante thema. 

In Instagram-posts, in podcasts, op you tube, in gesprekken aan de keukentafel en in mijn praktijk valt vaak de vraag: 

“Ben ik misschien verslaafd aan liefde?”

De term liefdesverslaving lijkt ineens overal te zijn. Alsof we met z’n allen zijn gaan twijfelen aan iets wat eeuwenlang als het hoogste goed werd gezien: de romantische liefde.

Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee?
En misschien nog belangrijker: helpt dit idee mensen écht verder — of raken we er juist iets wezenlijks door kwijt? Wanneer liefde pijn doet, zoeken we graag naar een verklaring.

Veel mensen die zichzelf ‘liefdesverslaafd’ noemen, herkennen zich in intense patronen:
– snel en diep verliefd worden
– angst om verlaten te worden
– blijven hangen in relaties die niet goed voor je zijn
– obsessief bezig zijn met de ander
– jezelf kwijtraken in de liefde

Voor sommigen is het woord liefdesverslaving een enorme opluchting.
Eindelijk een kader. Een verklaring. Een naam voor iets wat al jaren pijn doet.

En ja — er zijn mensen bij wie liefde zo ontregelend werkt dat hun veiligheid, zelfbeeld en functioneren ernstig onder druk komen te staan. Voor hen kan het helpend zijn om hun patroon te zien als iets waar ze steun bij nodig hebben, soms zelfs intensieve begeleiding.

Maar… eigenlijk wringt er bij mij ook meteen iets….Is dit dan meteen afwijkend, dus pathologie — of hoort het gewoon bij mens-zijn?

Want laten we eerlijk zijn: Wie is er níét ooit obsessief geweest na een relatiebreuk?

Wie heeft níét zijn telefoon honderd keer gecheckt?
Wie heeft niét gedacht: :”Zonder jou ben ik niet compleet”?
Dat zijn geen zeldzame symptomen.
Dat is liefdesverdriet. Rouw. Hechting.

Toch lijken we steeds sneller geneigd om dit soort ervaringen te labelen als ongezond, toxisch of verslavend. Alsof liefde alleen nog acceptabel is wanneer ze rustig, overzichtelijk en emotioneel veilig blijft. En alles wat schuurt — moet worden gefikst.

Eeuwenlang werd liefde bezongen als iets wat je uit balans mocht brengen. Wat je kon breken én vormen. Wat je kwetsbaar maakt, afhankelijk, soms zelfs wanhopig.

Tegenwoordig lijkt het ideaal verschoven:
– liefde mag je leven verrijken, maar niet ontregelen
– je moet vooral autonoom blijven
– niemand mag jouw geluk bepalen
– eerst jezelf ‘helen’, dan pas weer liefhebben

Op papier klinkt dat gezond.
In de praktijk zie ik ook iets anders ontstaan: een angst voor emotionele overgave.

Voor afhankelijkheid.
Voor intensiteit
Voor het risico dat liefde nu eenmaal met zich meebrengt.

Wanneer we alles wat pijn doet meteen medicaliseren, lopen we het risico dat we:
– normale rouw als stoornis gaan zien
– diepe hechting verwarren met zwakte
– afhankelijkheid verwarren met pathologie

Liefde doet soms pijn.
Niet omdat er iets mis is met jou —
maar omdat je gehecht was.

En hechting laat sporen na als ze wordt verbroken.

Dat is geen verslaving. Dat is neurobiologie én menselijkheid.

Dus… bestaat liefdesverslaving dan wel?

Mijn antwoord is genuanceerd — en misschien typisch psychologisch (jjaa,,, duhh, ik ben nu eenmaal psycholoog 😊)

Ja, er zijn mensen met hardnekkige, destructieve relatiepatronen die professionele hulp nodig hebben. Nee, niet elk intens verlangen, gemis of verdriet is een verslaving.
En nee, liefde hoeft niet ‘veilig’ te zijn om waardevol te zijn.

Misschien moeten je je niet zo snel afvragen:
“Wat is er mis met mij?”

Maar vaker:
“wat heeft deze liefde in mij geraakt?”