Waarom ik tijdens de eerste coaching sessie bijna nooit over de relatiebreuk begin!

Mensen verwachten vaak dat we tijdens de eerste sessie uitgebreid stilstaan bij de breuk. Bij de laatste ruzie. Bij het bericht dat nooit meer kwam. Bij de vraag waarom hun ex hen heeft verlaten.

Maar eerlijk gezegd begin ik daar bijna nooit.

Ik stel meestal een heel andere vraag: “Vertel eens… hoe zag jullie relatie eruit?”

Dat vinden veel cliënten verrassend. Ze willen begrijpen waarom de relatie eindigde, terwijl ik juist eerst wil begrijpen hoe de relatie was. En daar is een goede reden voor. Een relatie loopt namelijk zelden stuk door één ruzie, één verkeerde opmerking of één gebeurtenis. Natuurlijk kan er een aanleiding zijn geweest, maar die is meestal slechts de druppel. Daarvóór is er vaak al maanden of zelfs jaren iets aan de hand.

· Kleine irritaties.

· Onuitgesproken verwachtingen.

· Misverstanden.

· Gesprekken die nergens toe leiden.

· Steeds dezelfde ruzies.

· Een opeenstapeling van communicatieproblemen.

Als je dat patroon eenmaal gaat zien, gebeurt er iets bijzonders. De relatie wordt minder een onbegrijpelijk drama en meer een proces dat je kunt ontrafelen. Dat neemt het verdriet niet weg, maar het haalt vaak wel iets van de scherpe randjes af. Er ontstaat begrip. En begrip helpt je om langzaam uit de emotie te stappen.

De reddersdriehoek: een patroon dat ik heel vaak zie

Een van de communicatiepatronen die ik heel vaak tegenkom, is de zogenoemde reddersdriehoek. De naam klinkt misschien wat ingewikkeld, maar het mechanisme is verrassend herkenbaar. In dit patroon nemen partners onbewust steeds één van drie rollen aan:

De Redder

De redder wil helpen. Probeert problemen op te lossen, geeft adviezen, stelt gerust, zoekt oplossingen en doet zijn uiterste best om de relatie goed te houden. Heel vaak vanuit liefde. Maar soms ook vanuit angst. De angst dat de relatie stukloopt als hij of zij het niet oplost.

Het slachtoffer

De ander voelt zich ondertussen niet altijd geholpen. Sterker nog: hulp kan voelen als bemoeienis of als de boodschap dat je niet goed genoeg bent. Daardoor ontstaat het gevoel niet gezien of begrepen te worden.

De aanklager

En als al dat helpen niets oplevert? Dan slaat de redder vaak om in frustratie.

“Ik doe alles voor jou.”

“Waarom doe jij nooit eens…”

“Zie je dan niet hoeveel ik investeer?”

De hulp verandert langzaam in verwijten. En degene die zich aangevallen voelt, kruipt weer verder in de slachtofferrol. Zo is de cirkel rond.

Niemand doet dit expres

Het bijzondere aan de reddersdriehoek is dat bijna niemand bewust voor deze rollen kiest.

• De redder bedoelt het meestal ontzettend goed.
• Het slachtoffer wil zich vaak alleen maar begrepen voelen.
• En de aanklager is vaak iemand die zich al heel lang niet gehoord voelt.

Toch versterken deze rollen elkaar voortdurend. Hoe harder de één probeert te redden, hoe afhankelijker of kleiner de ander zich soms voelt. Hoe meer de ander zich terugtrekt, hoe harder de redder gaat trekken. Tot uiteindelijk de frustratie het overneemt.

Maar de reddersdriehoek is niet het enige probleem. Wat ik mijn cliënten ook altijd uitleg, is dat de reddersdriehoek zelden de oorzaak van relatieproblemen is.

Onder het zichtbare gedrag liggen vaak veel diepere patronen. Misschien ben je bang om verlaten te worden en ga je daarom voortdurend zorgen voor de ander. Misschien heb je geleerd dat je pas liefde verdient als je nuttig bent. Misschien vind je grenzen stellen moeilijk en cijfer je jezelf steeds weg.

Of misschien ben je juist opgegroeid met veel kritiek en schiet je daarom snel in de verdediging. De reddersdriehoek is als het topje van een ijsberg. Onder water liggen de overtuigingen, angsten en oude ervaringen die bepalen hoe je reageert wanneer een relatie onder druk komt te staan.

En juist daar valt de meeste winst te behalen.

Daarom begin ik met de relatie

Veel mensen komen bij mij omdat ze hun ex willen vergeten. Maar voordat we kunnen loslaten, wil ik eerst goed begrijpen wat er eigenlijk is gebeurd binnen de relatie.

Niet om schuldigen aan te wijzen.

Niet om te bepalen wie er gelijk had.

Maar omdat inzicht ongelooflijk bevrijdend kan zijn.

Je ontdekt dat jullie niet alleen twee mensen waren die veel van elkaar hielden, maar ook twee mensen die – vaak onbewust – gevangen raakten in patronen die steeds opnieuw dezelfde pijn veroorzaakten.

Dat besef maakt ruimte voor iets nieuws. Niet alleen herstel van deze breuk. Maar ook de kans om een volgende relatie anders aan te gaan.

En misschien is dat wel de belangrijkste stap in het verwerken van liefdesverdriet: niet alleen begrijpen waarom je relatie eindigde, maar vooral begrijpen wat jij ervan kunt meenemen naar de toekomst.

Zodat je in een volgende relatie niet meteen in dezelfde patronen schiet.